Dưới 4000, vàng đang trải qua một cuộc 'sụp đổ niềm tin'

Nguồn bài viết: Wall Street CN

Ngày 25 tháng 6, giá vàng giao ngay giảm xuống còn 3.978,60 USD/ounce – lần đầu tiên đóng cửa dưới mốc 4.000 USD kể từ tháng 11 năm 2025.

5 tháng trước, nó vẫn đứng ở đỉnh cao lịch sử 5.595 USD. 5 tháng sau, nó đã mất đi 1.616 USD, tương đương mức giảm 28,9%.

Đây không phải là một cú sập hoảng loạn – không có cảnh giẫm đạp như tháng 3 năm 2020, không có cú sốc flash crash như tháng 4 năm 2013. Đây là một sự sụp đổ niềm tin chậm rãi, liên tục và mang tính cấu trúc. Mỗi lần phục hồi đều bị bán tháo, mọi mức hỗ trợ đều bị xuyên thủng, cho đến khi mảnh sàn cuối cùng – 4.000 USD – cũng bị giẫm nát.

Điều thực sự khiến thị trường bất an không phải là bản thân mức giá, mà là câu chuyện đằng sau nó, đang từng mảnh sụp đổ.

30%: Một cú lao dốc bị đánh giá thấp

Nếu chỉ nhìn vào biên độ dao động trong một ngày, sự suy giảm của vàng dường như không đáng báo động – ngày 25 tháng 6 chỉ giảm 1,6%. Nhưng khi kéo dài trục thời gian, quy mô thực sự của đợt giảm này mới hiện ra.

Từ mức 5.595,46 USD ngày 29 tháng 1 xuống còn 3.978 USD ngày 25 tháng 6, vàng đã bốc hơi gần 1/3 giá trị trong vòng chưa đầy 5 tháng. Điều này tương đương với việc đợt tăng giá kỷ lục 45% từ tháng 10 năm 2025 đến tháng 1 năm 2026 đã bị xóa sổ hơn 2/3.

Đặt mức giảm 30% vào bối cảnh lịch sử: "Cuộc thảm sát vàng" nổi tiếng năm 2013 – cú sập do Fed ám chỉ sẽ thu hẹp QE – cả năm giảm 28%. Cuộc khủng hoảng thanh khoản tháng 3 năm 2020, vàng giảm từ 1.703 USD xuống 1.451 USD, mức giảm chưa đến 15%.

Nghĩa là, mức giảm của vàng trong nửa đầu năm 2026 đã vượt quá mức giảm của cả năm 2013. Và năm 2013 được gọi là "sự kết thúc của thị trường tăng giá kéo dài một thập kỷ của vàng", nhưng bây giờ mới chỉ qua 5 tháng.

Nhưng đợt giảm này còn có một điểm đặc biệt hơn: nó hầu như không đi kèm với sự hoảng loạn. Không có "Thứ Năm Bạc" năm 1980, không có "hố đen thanh khoản" năm 2008, thậm chí không có sự tuyệt vọng "bán tất cả" như tháng 3 năm 2020. Các nhà đầu tư đang rút lui có trật tự – mỗi khi Fed phát tín hiệu diều hâu, họ bán một ít; mỗi khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, họ lại bán thêm một ít; mỗi khi các chỉ báo kỹ thuật bị phá vỡ, họ đẩy nhanh tốc độ bán.

Đây là một đợt bán tháo có cấu trúc, không phải bán tháo theo cảm xúc. Và bán tháo có cấu trúc thường khó đảo ngược hơn nhiều so với bán tháo theo cảm xúc.

Ba lớp xiết chặt: Lãi suất, Đô la Mỹ, Iran

Chính xác thì sức mạnh nào có thể khiến vàng, trong vòng chỉ 5 tháng, từ tài sản nóng nhất trong lịch sử trở thành kẻ bị Phố Wall đồng loạt ruồng bỏ?

Câu trả lời là sự cộng hưởng của ba thế lực – chúng đồng thời phát lực, củng cố lẫn nhau, tạo ra một môi trường vĩ mô cực kỳ bất lợi cho vàng.

Thứ nhất: Cú quay xe diều hâu của Fed

Đây là động lực căn bản nhất của đợt giảm giá này.

Năm 2025, thị trường định giá "Fed sẽ cắt giảm lãi suất nhiều lần trong năm 2026" – đây là câu chuyện cốt lõi đẩy vàng từ 3.865 USD lên 5.595 USD. Vàng, tài sản không sinh lời, là một trong những tài sản được hưởng lợi nhiều nhất trong chu kỳ lãi suất giảm, vì chi phí cơ hội để nắm giữ nó đang giảm.

Nhưng thực tế năm 2026 lại hoàn toàn ngược lại. CME FedWatch cho thấy xác suất thị trường dự đoán Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 9 đã tăng lên 68% – trong khi một tuần trước, con số này chỉ là 29%.

Phát biểu diều hâu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại cuộc họp FOMC tháng 6 đã hoàn toàn phá vỡ kỳ vọng cắt giảm lãi suất. Lãi suất không những không giảm, mà thậm chí có thể còn tăng thêm – đây là một sự đảo ngược câu chuyện căn bản đối với các nhà đầu tư nắm giữ vàng không sinh lời.

Chuyên gia phân tích của ING thẳng thắn nhận xét: "Sự yếu kém của vàng cho thấy tâm điểm thị trường đã chuyển từ nhu cầu trú ẩn an toàn sang tác động của lãi suất cao hơn và điều kiện tài chính thắt chặt hơn."

Thứ hai: Đô la Mỹ tăng vọt lên mức cao nhất trong một năm

Sự đảo chiều kỳ vọng lãi suất trực tiếp đẩy đồng Đô la Mỹ mạnh lên. Chỉ số Đô la Mỹ tăng lên mức cao nhất trong hơn một năm, ghi nhận chuỗi tăng 6 phiên liên tiếp.

Đô la Mỹ càng mạnh, vàng được định giá bằng USD càng trở nên đắt đỏ đối với những người nắm giữ các loại tiền tệ khác, nhu cầu bị nén lại một cách có hệ thống. Đặc biệt là tại các quốc gia tiêu thụ vàng lớn truyền thống như Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, đồng nội tệ mất giá khiến giá vàng nội địa ở mức cao, càng kìm hãm nhu cầu vật chất.

Lãi suất và đồng Đô la Mỹ luôn là cặp bài "song sát" đối với vàng. Khi cả hai cùng ra tay, vàng hầu như không có cơ hội chống đỡ.

Thứ ba: Phí bảo hiểm địa chính trị Iran về không

Nếu lãi suất và đồng Đô la là sự đàn áp từ các yếu tố cơ bản, thì yếu tố Iran là cọng rơm cuối cùng làm gãy lưng con lạc đà.

Đầu năm 2026, tình hình Iran leo thang – vận chuyển qua eo biển Hormuz bị đe dọa, nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu đẩy giá dầu lên cao, sức hấp dẫn của vàng như một "công cụ phòng hộ ngày tận thế" lên đến đỉnh điểm. Một phần đáng kể của mức đỉnh lịch sử 5.595 USD là phí bảo hiểm địa chính trị.

Nhưng giờ đây, tiến triển của khuôn khổ hòa bình Mỹ-Iran và việc khôi phục vận chuyển qua eo biển Hormuz đang xóa sổ khoản phí bảo hiểm này.

Giá dầu giảm xuống mức thấp nhất trong 4 tháng, địa chính trị từ một chất xúc tác lạm phát trở thành một sự kiện bị thị trường bỏ qua. Nhận xét của ING rất chính xác: "Vàng đã không tăng trong suốt cuộc xung đột, nhưng bây giờ lại giảm sau khi xung đột được giải quyết – chuỗi bất thường này làm nổi bật sự thống trị của kênh lãi suất trong đợt biến động này."

Tinh tế hơn, vàng đã không thể hiện được chức năng trú ẩn an toàn như mong đợi trong suốt cuộc xung đột – bản thân điều này cũng là biểu hiện của sự sụp đổ câu chuyện. Khi ngay cả chiến tranh cũng không thể đẩy giá vàng lên, điều đó cho thấy logic định giá của thị trường đối với vàng đã thay đổi căn bản.

Phố Wall đồng loạt đầu hàng

Biểu hiện trực quan nhất của sự sụp đổ câu chuyện là những người từng là tín đồ vàng kiên định nhất đang đồng loạt hạ mục tiêu giá.

Goldman Sachs đã hạ mục tiêu giá cuối năm 2026 từ 5.400 USD xuống còn 4.900 USD, và nói thêm rằng nếu Fed thực sự tăng lãi suất, vàng có thể giảm thêm xuống 4.400 USD. Ngân hàng đầu tư từng tỏa sáng nhờ dự đoán chính xác về đà tăng của vàng vào năm 2025, nay buộc phải nhượng bộ trước thực tế diều hâu.

Hành động của Deutsche Bank còn mạnh mẽ hơn – cắt trực tiếp từ 6.000 USD xuống còn 4.800 USD, giảm 1.200 USD, gần như bác bỏ một nửa logic lạc quan trước đó. Deutsche Bank còn có một kịch bản bi quan hơn: nếu Fed tăng lãi suất ba đến bốn lần, giá vàng cuối năm có thể rơi xuống 3.800 USD – thấp hơn khoảng 5% so với mức giá hiện tại.

Bank of America (BofA) đơn giản là từ bỏ mục tiêu giá 6.000 USD trước đó của mình mà không đưa ra dự báo mới – đôi khi, sự im lặng còn sát thương hơn cả dự đoán.

Nhưng vẫn có những người kiên định. JPMorgan duy trì mục tiêu cuối năm là 6.000 USD, Wells Fargo giữ khoảng 6.100 đến 6.300 USD.

Tuy nhiên, phân tích kỹ thuật của Damian Chmiel, chuyên gia phân tích trưởng tại Finance Magnates, đưa ra một mục tiêu bi quan hơn tất cả các ngân hàng: 3.440 USD – thấp hơn khoảng 15% so với giá hiện tại và thấp hơn 39% so với mức đỉnh lịch sử. Lý do của ông rất đơn giản: "4.000 USD đã chuyển từ hỗ trợ thành kháng cự, đường trung bình động 50 ngày sắp cắt xuống dưới đường trung bình động 200 ngày tạo thành 'tử thần giao thoa' (death cross), miễn là giá vàng không thể đóng cửa trở lại trên 4.000 USD, xu hướng giảm vẫn được giữ nguyên."

Goldman Sachs 4.900 USD, Deutsche Bank 4.800 USD, phân tích kỹ thuật 3.440 USD – mức độ phân hóa của các mục tiêu giá tự nó đã nói lên một điều: mọi sự đồng thuận đã tan rã, không ai thực sự biết đáy ở đâu.

Tử thần giao thoa: "Ngày phán xét" của kỹ thuật

Đối với các nhà giao dịch kỹ thuật, điều căng thẳng nhất trên biểu đồ hiện tại không phải là giá, mà là một đường giao nhau sắp hình thành của các đường trung bình động.

Đường trung bình động 50 ngày của vàng đang nhanh chóng tiến gần đến đường trung bình động 200 ngày. Khoảng cách giữa chúng đã thu hẹp đáng kể so với lần đầu tiên được chú ý vào ngày 22 tháng 6. Một khi đường trung bình động 50 ngày cắt xuống dưới đường trung bình động 200 ngày – tức là hình thành cái gọi là "tử thần giao thoa" – thì về mặt kỹ thuật sẽ chính thức xác nhận xu hướng trung hạn chuyển sang giảm.